De Motorvoertuigen- en Tweewielerbranche was onverminderd in beweging en de (blijvende) krappe arbeidsmarkt had opnieuw zijn weerslag op de mobiliteitsbranche. Dit heeft niet alleen grote invloed op de inhoud en eigenschappen van het werk en het beroepsbeeld, maar vraagt ook veel van werkenden en werkgevers. De missie van OOMT om de match tussen werk en werkende nu en in de toekomst te stimuleren en te faciliteren is nog steeds belangrijk. Onze dienstverlening en activiteiten waren gericht op duurzaam inzetbare medewerkers, die vitaal, vakbekwaam en betrokken zijn en blijven. Maar ook een lerende werkomgeving en een goede dialoog in het bedrijf zijn van belang voor een plezierige loopbaan in de branche en goede teams met een positieve sfeer. Dit draagt bij aan een positief imago van de branche en het effectiever boeien en binden van medewerkers.

OOMT werkte in 2023 volgens vier routes om duurzame inzetbaarheid te faciliteren en stimuleren.

Hiermee wil OOMT niet alleen werken aan duurzame inzetbaarheid maar ook inspelen op actuele ontwikkelingen. In 2023 was sprake van langdurig openstaande vacatures. Daarnaast drukten snelle technologische ontwikkelingen, veranderende consumentenvoorkeuren en groeiende aandacht voor duurzaamheid een stevige stempel op de branche. Bovendien hadden steeds verder stijgende prijzen grote impact op het privéleven en kon dit soms zelfs het functioneren en de ontwikkeling van medewerkers in de weg staan.

In 2023 was er bijvoorbeeld in de nieuwverkoop van voertuigen een herstel te zien. Echter, door de economische tegenwind liep het aantal bestellingen terug. Omdat particuliere rijders vanwege de recessie langer doorrijden was er wel een grotere vraag naar onderhoud. Samen met prijsstijgingen zorgde dit voor een lichte omzetgroei, maar het liet ook de werkdruk verder oplopen. Dit leidde tot de uitdaging om enerzijds aan klantvragen tegemoet te kunnen blijven komen en anderzijds onder groeiende druk op een veilige en gezonde manier te blijven werken. Bovendien kwam daarmee onder druk dat medewerkers voldoende reflecteren op processen in de organisatie en tijd namen voor ‘onderhoud’ van kennis en vaardigheden. In de fietsbranche zijn achterstanden van eerdere productie- en leveringsbeperkingen grotendeels weggewerkt. Daarnaast zien we ook dat het verkoopvolume is genormaliseerd. Ook bijvoorbeeld in de fietsbranche geldt dat dit -samen met de prijsstijgingen- heeft gezorgd voor werkdruk. OOMT benadrukt steeds dat zowel medewerkers als werkgevers in de branche zich bewust moeten zijn van de nieuwe werkelijkheid en (toekomstige) veranderingen en daarop moeten inspelen om duurzaam inzetbaar te zijn.

Om op een aantal van deze impactvolle ontwikkelingen in de branche in te spelen is concreet aanbod ontwikkeld en uitgevoerd, zoals een bewustwordingscampagne over de gevolgen van elektrificatie en het inrichten van een certificeringsregeling voor veilig werken aan elektrische voertuigen. De dienstverlening, activiteiten en maatregelen van OOMT richtten zich daarnaast op duurzame inzetbaarheid voor individuele werkenden en op aantrekkelijk werkgeverschap, passend bij de rollen van OOMT: aanjager, begeleider en toekomstverkenner. Doel is bewustwording en eerste activatie op gang brengen op het gebied van duurzame inzetbaarheid. Samenwerking met relevante stakeholders en leveranciers is daarbij van groot belang.

OOMT dienstverlening heeft impact

In het afgelopen jaar is door OOMT een grote diversiteit aan dienstverlening uitgevoerd door middel van projecten en activiteiten. Van deze dienstverlening, werd de impact gemeten om het succes te kunnen monitoren. Door deze metingen zien we welke impact onze dienstverlening zoals coaching of ondersteuning door adviseurs werkgeverschap hebben op medewerkers en werkgevers. Zo kan OOMT haar dienstverlening en producten afstemmen op de behoefte van specifieke doelgroepen en bijsturen passend bij de doelstellingen van de routes.

Om individueel werkenden te ondersteunen bij hun eigen ontwikkeling zette OOMT ook in 2023 activiteiten en dienstverlening in om eigen regie van werkenden te stimuleren. Bestaande dienstverlening is voortgezet en verbeterd. Ook werden er nieuwe activiteiten in gang gezet en is er nieuwe dienstverlening ontwikkeld voor specifieke doelgroepen, met aandacht voor verschillende deelbranches, doel- en leeftijdsgroepen. Dit alles om ervoor te zorgen dat individueel werkenden in beweging komen én blijven en dat drempels die de persoonlijke en professionele ontwikkeling in de weg staan zoveel mogelijk worden weggenomen.

Highlights en cijfers

Uitvoering van 2.588 individuele coachingstrajecten (doelstelling was 2.500 trajecten) in alle deelbranches en leeftijdscategorieën. Complimenten uit de branche over de kwaliteit van de dienstverlening coaching. Daarnaast blijven de aanvragen structureel binnen komen, grotendeels vanuit het eigen netwerk en door goede samenwerking met de adviseurs werkgeverschap van OOMT.

Inzet van 799 loopbaancheques, waarvan 768 loopbaancheques zijn verzilverd.

Ontwikkeling van e-learning en webinar voor werkgevers over laaggeletterdheid. Doel: herkennen van laaggeletterdheid en hoe je dit ter sprake kunt brengen.

Subsidiëring van 24 EVC-trajecten, voornamelijk om te kunnen doorgroeien naar APK-keurmeester.

46 aanvragen voor budgetcoaching. Hiervan zijn er 33 daadwerkelijk opgestart en 13 in 2023 afgerond. Dit waren 22 trajecten voor financieel inzicht en 8 maatwerktrajecten om financiële problemen om te buigen naar een gezonde balans in de persoonlijke financiën. Voor de overige 3 moet nog worden bepaald welk type dienstverlening het meest passend is.

Opstart campagne (inclusief webinar) voor 50+ medewerkers: Jouw ervaring is goud waard.

Subsidiëring van 71 examens voor Branchemedewerker basis fiets. Hiermee konden mensen in een uitkeringspositie hun vakmanschap aantonen en daarmee de branche instromen. Dit project is gekoppeld aan een baangarantie.

Anders gegaan dan gedacht

Vanwege het grote succes zijn relatief veel uren van de coaches gegaan naar de VR-team-experience ‘Opladen voor de toekomst’, die zij in samenwerking met de adviseurs werkgeverschap uitvoeren.

De dienstverlening budgetcoaching ten behoeve van financiële gezondheid heeft tijd nodig om meer bekendheid te krijgen. Leerpunt: financieel inzicht-gesprek positiever positioneren.

Voor een zorgvuldige uitwerking van de EV-branchecertificeringsregeling en het creëren van draagvlak is een langere aanlooptijd nodig geweest dan verwacht. De lancering van de certificeringsregeling staat gepland in Q2 2024.

Focuspunten 2023

In het belang van duurzame inzetbaarheid willen we dat individuele werkenden hun vakbekwaamheid behouden, betrokken blijven, vitaal aan het werk zijn en financieel gezond blijven. Nieuwe rollen en taken hebben, als gevolg van technologische en maatschappelijke ontwikkelingen, grote impact op de gevraagde kennis, houding en vaardigheden van werkenden. Om eigen regie van werkenden te stimuleren zette OOMT in 2023 in op de volgende focuspunten:

  • Het stimuleren van (zelf)leiderschap
  • Ontwikkeling van digitale vaardigheden
  • Bevorderen van financiële gezondheid

Door in te zetten op deze focuspunten werd het makkelijker voor individuen (van studenten tot medewerkers, leidinggevenden en eigenaren) om goed in te kunnen spelen op de veranderende inhoud en eigenschappen van het werk in de sector, welke loopbaanstappen hierbij horen en welke mogelijkheden er zijn om actief aan de slag te gaan met de eigen ontwikkeling. Hieronder volgt een overzicht van de verschillende dienstverlening en activiteiten die in 2023 zijn uitgevoerd.

Dienstverlening coaching

De dienstverlening coaching is gericht op het vergroten van het leer- en ontwikkelpotentieel van deelnemers en op ondersteuning bij het zetten van loopbaanstappen. Van de 2.500 begrote trajecten zijn er 2.588 trajecten uitgevoerd (103% realisatie). Dit betreft voor 82% reguliere individuele coaching, waarvan ongeveer 20% coaching op afstand. Ongeveer 18% van de coachingstrajecten werd uitgevoerd binnen de route Aantrekkelijk werkgeverschap met het programma ‘Werken aan werkgeverschap’, gericht op versterking van het ‘leiderschap’. Dit omvat individuele coachingstrajecten voor leidinggevenden en uitvoering van de workshops ‘Leidinggeven’ en ‘Het goede gesprek’.

Bij de uitvoering van de coachingstrajecten werden ondersteunende instrumenten ingezet, zoals tools voor loopbaanvraagstukken (zogenaamde LDC-instrumenten) of een loopbaancheque. In 2023 zijn er 799 loopbaancheques aangevraagd en 768 loopbaancheques verzilverd.

Daarnaast werden workshops aangeboden om werkenden in beweging te krijgen. In 2023 is de VR-team-experience ‘Opladen voor de toekomst’ gelanceerd, die coaches in samenwerking met de adviseurs werkgeverschap uitvoeren. Vanwege het grote succes zijn hier ook relatief veel uren naar uitgegaan. Meer informatie over deze experience in het onderdeel OOMT-brede ondersteuning.

Een diepere blik op 2023

  • Alle verschillende deelbranches, zijn goed bereikt met de dienstverlening coaching.
  • De omvang van bedrijven waar de deelnemers werkzaam zijn, is redelijk gespreid. De dienstverlening is het sterkst vertegenwoordigd in bedrijven met 6-15 medewerkers.
  • Alle leeftijdscategorieën maken gebruik van de dienstverlening coaching. Behoefte aan ondersteuning bij loopbaanontwikkeling blijkt niet leeftijdsgebonden.
  • De meeste deelnemers werken binnen de aftersales in een technische uitvoerende functie. Daarna volgen de leidinggevende functies (directeur en leidinggevende).
  • Medewerkers met een mbo 3- en mbo 4-kwalificatie weten onze dienstverlening goed te vinden. Werkenden met alleen primair onderwijs of mbo-niveau 1 en 2 weten minder makkelijk de weg te vinden naar OOMT-coaching. In 2024 gaan we nader onderzoeken hoe we deze doelgroep beter kunnen bereiken.
  • Linker plaatje: gebruik maken van dienstverlening OOMT coaching – rechts: branchecijfers

Een goede samenwerking met de adviseurs werkgeverschap van OOMT, het netwerken van de coaches en inzet van specifieke communicatie o.a. via de socials en het delen van ervaringen over deze dienstverlening in de sector hebben ook in 2023 bijgedragen aan het succes van de OOMT-coaching. Om de dienstverlening verder te verbeteren is geïnvesteerd in deskundigheidsbevordering en intervisie van de coaches. Om de mate van succes van de dienstverlening coaching in beeld te krijgen is er ook in 2023 een impactmeting uitgevoerd. Hieruit kwam naar voren dat deelnemers die gebruik maken van coaching stappen zetten op verschillende factoren van ‘eigen regie’. Het merendeel van de deelnemers kon goed uit de voeten met het advies van de coach. Het inzicht is vergroot en zij ontvingen voldoende handvatten om zelf tot actie over te gaan of opvolging te geven aan eigen plannen.

“Mijn zelfvertrouwen is toegenomen en ik durf me meer uit te spreken.”
“De OOMT-coach is heel erg kundig, bekwaam en bovenal erg vriendelijk en behulpzaam. Ze luisterde echt en had gelijk door wat ik nodig had.”

EV-certificering

Met de komst van steeds meer elektrische voertuigen (EV) wordt aandacht voor veilig werken aan deze voertuigen steeds noodzakelijker. Om uniformiteit en aantoonbaarheid van veilig kunnen werken aan EV beter te borgen, hebben cao-partijen in de mobiliteitsbranche afgesproken EV-certificering op brancheniveau te ontwikkelen. Daarmee kunnen individuele technici op uniforme wijze aantonen dat zij veilig kunnen werken aan een EV. Aan OOMT is gevraagd om handen en voeten te geven aan deze afspraak. Om dit te concretiseren is er met een brede groep stakeholders gesproken over de uitgangspunten, ontwikkeling en uitvoering ervan en zijn er diverse deelprojecten vormgegeven en uitgevoerd in 2023. Deze voorbereidingen hebben veel tijd gevraagd om te werken aan draagvlak en het zorgvuldig uitwerken van deze regeling.

Resultaat

In 2023 zijn kaders en uitgangspunten vastgesteld. De exameninstellingen IBKI en Ecarr zijn geselecteerd voor de uitvoering van de certificeringsregelingen en er is gewerkt aan een samenwerkingsovereenkomst met deze partijen. Voor deze regeling is een set van kwaliteitscriteria ontwikkeld waaraan moet worden voldaan en is extern toezicht door de Examenkamer voorbereid. Ook is er een tijdelijke stimuleringsregeling van maximaal 5 jaar gekoppeld aan deze regeling, die een tegemoetkoming betreft in de kosten van examinering en certificering. De routing voor deze stimulering is vormgegeven, voorbereid en afgestemd met de exameninstellingen. Ook zijn er voorbereidende acties uitgevoerd voor een communicatie- en marketingcampagne om in het eerste kwartaal van 2024 bekendheid te geven aan deze certificeringsregeling. De lancering van de branchecertificeringsregeling staat gepland voor begin van het tweede kwartaal 2024.

Ontwikkelen van basisvaardigheden

Op basis van onderzoek is OOMT in 2023 aan de slag gegaan met de ontwikkeling van de zogenaamde basisvaardigheden (taal- en rekenvaardigheid, rekenvaardigheid en financiële gezondheid). Deze vaardigheden zijn nodig om te kunnen meedoen in de samenleving en te functioneren op je werk. Deze basisvaardigheden zijn een voorwaarde om eigen regie te kunnen nemen op je ontwikkeling of loopbaan. Ook financiële zelfredzaamheid heeft daar invloed op. Negatieve leerervaringen, verhoogde stress en niet weten waar men terecht kan voor hulp, kunnen remmende factoren zijn om aan de slag te gaan met de eigen ontwikkeling. Werkgevers zijn veelal niet op de hoogte in hoeverre laaggeletterdheid en financiële problematiek voorkomt in hun organisatie en welke consequenties dit heeft voor de medewerker en het bedrijf. Daarom heeft OOMT in 2023 de volgende dienstverlening aangeboden die gericht is op de ontwikkeling van deze basisvaardigheden:

Ondersteuning bij laaggeletterdheid

In samenwerking met Stichting Lezen en Schrijven is in 2023 gewerkt aan het ontwikkelen van activiteiten om geletterdheid in de branche te bevorderen. We richten ons daarbij op werkgevers en hun medewerkers. Eind september is een speciale websitepagina gelanceerd en een e-learning voor werkgevers aangeboden. In diezelfde periode organiseerden we een webinar over dit onderwerp. De adviseurs en de coaches hebben een signalerende functie en kunnen hier eventueel het gesprek over aangaan. Maar voor specifieke kennis, handvatten en of hulp verwijzen zij door naar Stichting Lezen en Schrijven.

Bevorderen van financiële gezondheid

Financiële gezondheid is belangrijk om gezond aan het werk te kunnen zijn. Om hierin te ondersteunen, is de in 2022 gelanceerde dienstverlening voor financiële gezondheid voortgezet in 2023. In 2023 zijn er in totaal 46 aanvragen voor ontvangen. Er zijn 33 trajecten daadwerkelijk opgestart en in 2023 zijn 13 trajecten afgerond. Voor de daadwerkelijke uitvoering waren er twee mogelijkheden:

Financieel inzicht: In twee gesprekken gaat een medewerker samen met een budgetcoach van Nibud individueel aan de slag met zijn of haar geldzaken. Het gaat dan vaak over een concrete vraag of een veranderende privé- of werksituatie, waar de medewerker inzicht in wil krijgen of advies over wil. We hadden in 2023 22 deelnemers voor financieel inzicht. Deelnemers hebben aangegeven dat dit hen heeft geholpen weer financieel inzicht en grip op hun geld te hebben.

Financiële coaching: Dit betreft 4 tot 6 gesprekken met een budgetcoach van Nibud. Dit maatwerktraject is bedoeld als een werkende door financiële problemen moeite heeft met het dagelijks functioneren. Hierbij heeft de werkgever vaak een belangrijke signalerende rol. In 2023 zijn er 8 financiële coachingstrajecten uitgevoerd.

Bij 3 van de 33 opgestarte trajecten wordt nog bekeken welk type financiële dienstverlening het meest passend is.

We zien dat deze dienstverlening een langere aanloop nodig heeft en de aantallen lager zijn uitgevallen dan vooraf verwacht. Dit kan te maken hebben met de nieuwe dienstverlening: onbekend maakt (nog) onbemind. Maar het heeft volgens Nibud ook te maken met het gevoel van schaamte. Zowel medewerkers als werkgevers vinden het lastig om het thema financiën bespreekbaar te maken. Om deze dienstverlening onder de aandacht te brengen zijn er diverse mailings verstuurd naar bedrijven en individuele medewerkers.

Bevorderen van eigen regie van ‘oudere’ medewerkers (50+)

De 50+ doelgroep (ongeveer een derde van alle werkenden in onze branche) heeft er belang bij om duurzaam inzetbaar te blijven en met plezier tot aan het pensioen te blijven werken. Ook vanuit het perspectief van de werkgever en de branche is het van belang deze ervaren en vakbekwame mensen voor de branche te behouden. Vaak wordt verondersteld dat dit een groep is met weinig ambities en een lage veranderingsbereidheid. Deze doelgroep wil wel, maar weet vaak niet hoe. Zonder passende interventies dreigt er een kloof te ontstaan tussen het werk en het individu die (uiteindelijk) onoverbrugbaar wordt. Daarom is OOMT in 2023 gestart met het ontwikkelen en uitvoeren van nieuwe dienstverlening en activiteiten voor deze doelgroep. Er is een verdiepend onderzoek uitgevoerd naar de kenmerken en (ervaren) problematiek van werkenden en hun wensen en behoeften. Daarnaast is de campagne ‘Jouw ervaring is goud waard’ gestart en is er een webinar over dit thema gehouden. Voor werkgevers is er een start gemaakt met de ontwikkeling van een e-learning (verwachting eind Q1-2024 gereed). Voor de doelgroep zelf wordt in 2024 een workshop op maat ontwikkeld door een gespecialiseerd extern bureau.

EVC

Werkenden leren veel in de dagelijkse (werk)omgeving. De kennis en kunde die zij in de praktijk opdoen kan worden beoordeeld en vastgelegd via een EVC-procedure. Het erkende EVC-traject helpt medewerkers om kennis en ervaring in kaart te brengen, te erkennen en te waarderen. Zij krijgen hiervoor een ‘ervaringscertificaat’ waarmee zij kunnen aantonen op welk niveau zij functioneren. Ook kan het dienen als startpunt voor verdere loopbaanontwikkeling.

OOMT biedt een vergoeding van € 1.350,- voor een afgerond EVC-traject van gemiddeld 9 maanden. Deze regeling komt voort uit een cao-afspraak. In 2023 zijn er 25 EVC-trajecten afgerond en daadwerkelijk uitbetaald. De doelstelling om 50 EVC-trajecten te vergoeden is niet gehaald, maar het aantal is vergelijkbaar met de aantallen van eerdere jaren.

Examens Tweewielers: Branchespecialist/ Branchemedewerker Basis

Via het examen Branchespecialist en Branchemedewerker Basis kunnen fiets- en scootertechnici hun vakmanschap aantonen en zich zo duurzaam inzetbaar maken binnen hun bedrijf of nieuwe carrièrekansen creëren. OOMT vergoedt de deelname aan deze examens. In totaal zijn er 71 volledige trajecten voor Branchemedewerker basis fiets uitgevoerd en gesubsidieerd. Er waren 60 trajecten begroot. Daarnaast zijn er nog 9 herexamens voor één kerntaak uitgevoerd en vergoed voor Branchemedewerker basis fiets. Al deze trajecten zijn uitgevoerd voor mensen in een uitkeringspositie (via UWV), die met dit branchecertificaat de branche instromen. Dit examen is niet uitgevoerd voor Branchemedewerker basis scooter. Ook het examen Branchespecialist (zowel fiets als scooter) is niet uitgevoerd in 2023, wegens gebrek aan belangstelling.

Events stimuleren eigen regie

Om het stimuleren van eigen regie onder de aandacht te brengen in de branche, is OOMT vertegenwoordigd bij grote events in de branche. Elk jaar wordt een nieuwe beurswand en -aankleding over een wisselend thema rondom eigen regie ontworpen en ontwikkeld. In 2023 was dat het thema ‘vitaliteit en gezondheid’.

OOMT was begin 2023 exposant op de jaarlijkse beurs Autoprof. Autoprof is de plek voor automotive professionals om tijdens dit driedaagse netwerk en kennisevent met elkaar in contact te komen en meer te leren over actuele thema’s en ontwikkelingen. De coaches van OOMT bemensen samen met de adviseurs werkgeverschap een interactieve stand om met medewerkers uit de autobranche in gesprek te komen over eigen regie en aantrekkelijk werkgeverschap.

In 2023 werd voor de eerste keer het NieuwsFiets.nu B2B FESTIVAL (Bikes to Business) in de Brabanthallen in Den Bosch georganiseerd. Tijdens het festival vonden er presentaties over de fietsbranche plaats en een B2B-workshop met vaktechnische demonstraties. Ook hier was de buitendienst van OOMT met een stand aanwezig om met werkenden in de fietsbranche in contact te komen.

Onderzoek Hybride docentschap

In de afgelopen jaren is er steeds meer aandacht gekomen voor de inzet van hybride docenten, zowel in technische als niet-technische sectoren. In een onderzoek dat OOMT in 2023 liet uitvoeren, is onderzocht hoe haalbaar het is om hybride docenten in te zetten in onze branche, als oplossing die kan bijdragen aan de duurzame inzetbaarheid van oudere medewerkers. Er zijn 31 gesprekken gevoerd met experts uit het onderwijs en het bedrijfsleven. Daarna zijn de resultaten besproken in een panelgesprek met de bedrijfstakgroep MTLM, cluster mobiliteit (een overlegstructuur van de MBO Raad). Hierbij is vooral gekeken naar de kansen en mogelijkheden vanuit de ‘vraag’-kant (werkgeverszijde).

Het onderzoek liet zien dat hybride docenten extra werkdruk ervaren, waardoor het niet zozeer een oplossing is voor oudere medewerkers om minder zwaar werk te doen. Daarnaast hebben oudere medewerkers over het algemeen moeite om aansluiting te vinden met jongeren. De meest kansrijke combinaties zijn volgens de respondenten:

  • Een hybride docent die als instructeur een bevoegd docent ondersteunt in praktijklessen.
  • Een hybride docent die specifieke praktijkkennis deelt in gastlessen.

Spreken over docentschap zorgt voor discussie over de bevoegdheden en (lesgebonden) taken die gerelateerd zijn aan docentschap. Deze lesgebonden taken liggen mensen uit het bedrijfsleven vaak minder. Daarom was de aanbeveling om te spreken over hybride professional. Hybride professional zijn kan voor individuen zeer interessant zijn en het onderzoeksrapport benoemde specifieke mogelijkheden om hier op in te zetten. In 2024 krijgt dit een vervolg.

Het bevorderen van aantrekkelijk werkgeverschap is een belangrijke invalshoek om eigen regie te stimuleren zodat werkenden duurzaam inzetbaar blijven. Daarnaast levert dit ook een belangrijke bijdrage aan goed functioneren van de organisatie en het duurzaam behouden van de medewerkers die er werken. Tevens draagt het bij aan een aantrekkelijke branche.

Highlights en cijfers

Uitvoering van 587 trajecten advies werkgeverschap, waarvan 53% diagnose en kort advies en 47% lang traject (één of meerder interventies en advies).

Versterking van leiderschap en daarmee aantrekkelijk werkgeverschap in 204 individuele trajecten.

Versterking van het leerklimaat in 135 individuele trajecten ter ondersteuning van aantrekkelijk werkgeverschap.

Uitvoering van 6 programma’s Veerkracht (werken aan vitaliteit en duurzame inzetbaarheid bij 100+ bedrijven). Hierbij zijn 26 organisatie-risicoassessments uitgevoerd en 378 individuele metingen bij medewerkers gericht op veerkracht & groei. Hiervan hebben 324 medewerkers gebruikt gemaakt van een individuele terugkoppeling.

Inzet van 115 gastvrijheidschecks bij personenauto- en truckbedrijven.

Uitvoering van 15 workshops Door de ogen van de klant.

Uitvoering van 6 workshops Leidinggeven.

Anders gegaan dan gedacht

In het afgelopen jaar is er van 3 adviseurs afscheid genomen. Hier kon niet direct opvolging voor gevonden worden en daardoor was het lastiger om de doelstelling te halen.

In het najaar is de OOMT brede campagne ‘Opladen van de toekomst’ ontwikkeld en uitgerold. Adviseurs leverden hier een grote bijdrage aan door mee te denken over deze campagne, helpen deze uit te rollen en uitvoering hieraan te geven. Dit heeft een grotere impact gehad op de beschikbare tijd dan vooraf was voorzien.

Focuspunten 2023

In 2023 is binnen route 2 ingezet op drie focuspunten die een cruciale rol spelen in het bevorderen van aantrekkelijk werkgeverschap:

  • Leiderschap
  • Strategisch personeelsbeleid
  • Leerklimaat

Via een impactmeting proberen we te achterhalen of we met onze dienstverlening beweging krijgen op deze focuspunten. Uit de impactmeting komt naar voren dat bij 80% van de werkgevers beweging is op minimaal één focuspunt en bij ongeveer een derde beweging op alle drie de genoemde focuspunten. De beweging die de trajecten teweegbrengen is bij de lange adviestrajecten groter dan bij de korte adviestrajecten. Zowel bij de lange, maar vooral bij de korte adviestrajecten is er meer beweging in voorwaartse richting bij leerklimaat dan bij de andere focuspunten. Tenslotte monitort het team van adviseurs werkgeverschap wat zij tegen komen in de bedrijven en koppelen deze kennis en informatie terug binnen OOMT.

Hieronder volgt een overzicht van de verschillende dienstverlening en activiteiten die in 2023 zijn uitgevoerd.

Adviestrajecten aantrekkelijk werkgeverschap

In 2023 zijn er goede resultaten geboekt met de inzet van adviestrajecten bij de bedrijven. Deze trajecten werden uitgevoerd door een professioneel en goed samenwerkend team van adviseurs dat over de juiste expertise beschikte. Ook zijn de adviseurs goed op de hoogte van de ontwikkelingen in de branche (bijvoorbeeld snelle technologische veranderingen en trends op het gebied van HR). Daarnaast beschikken zij over een goed netwerk en wisten door actieve acquisitie hun netwerk in het afgelopen jaar flink uit te breiden. Ook een nauwe samenwerking met de OOMT-coaches leverde steeds meer warme leads op. In het afgelopen jaar heeft er een aantal wisselingen plaatsgevonden binnen het team waardoor het lastiger was om de doelen te behalen.

Voor de grotere bedrijven (100+) zijn de adviseurs werkgeverschap vooral een sparringpartner voor HR op verschillende thema’s. Dit betreft bijvoorbeeld het vinden en behouden van personeel, verzuim, boeien en binden van medewerkers en het versterken van teams/afdelingen om betere te resultaten te halen. Bij de kleinere bedrijven wist men via maatwerk goed aan te sluiten bij specifieke situaties die horen bij de aard en kenmerken van kleine mkb-bedrijven.

Gebleken is dat OOMT met deze adviestrajecten werkgeverschap de verschillende deelbranches evenredig weet te bereiken (kijkende naar de kengetallen) en te ondersteunen bij het stimuleren van aantrekkelijk werkgeverschap. Ditzelfde geldt ook voor de afspiegeling van de bedrijfsgrootte in de branche.

Het team van adviseurs wordt ondersteund door verschillende communicatie-uitingen (o.a. beurzen, social media etc.) over de dienstverlening. Dit heeft ervoor gezorgd dat de bekendheid van deze dienstverlening is vergroot bij de bedrijven. De kennis die wordt opgehaald door de adviseurs met behulp van de adviestrajecten en de resultaten van de impactmeting zijn zeer waardevol om dienstverlening aan te scherpen en door te ontwikkelen. Op deze manier kan OOMT de branche nog beter faciliteren en ondersteunen.

Extra focus op leiderschap: Coaching op leiderschap

Van werkgevers en leidinggevenden wordt veel gevraagd als het gaat om dagelijkse verbinding en het vormen van de schakel tussen het werk en de werkenden. Daarnaast hebben zij een voorbeeldfunctie. Leiderschap vraagt nu een andere aanpak dan een aantal jaren geleden. Hierbij staat de balans tussen het bieden van veiligheid en uitdaging in je team en voor de individueel werkende centraal. Teams en individuen zijn op zoek naar verbinding, enthousiasme en autonomie. Als werkgever of leidinggevende is het daarom van belang om continu aandacht te besteden aan de wijze waarop je leiderschap wilt vormgeven in het bedrijf. In 2023 is wederom veelvuldig gebruik gemaakt van de individuele coaching op leiderschap voor werkgevers en leidinggevenden.

Instrumenten

Om bedrijven te ondersteunen bij de uitdagingen waarvoor ze staan of naar toe willen hebben de adviseurs werkgeverschap verschillende instrumenten tot hun beschikking en zetten zij deze gericht in bij de uitvoering van de adviestrajecten. De meest gebruikte instrumenten zijn:

GastvrijheidsCheck

Dit blijkt een goed instrument te zijn om op een prettige manier het gesprek op gang te brengen over rol en invulling van werkgeverschap en het verhogen van de aantrekkelijkheid van het bedrijf voor (potentiële) werkenden. In 2023 zijn er 115 gastvrijheidschecks uitgevoerd bij bedrijven.

Workshop Door de ogen van de klant

In deze workshop voor het hele team worden de bevindingen vanuit de GastvrijheidsCheck besproken en met elkaar vertaald naar mogelijkheden tot verbetering en/of verdere ontwikkeling van het bedrijf en het team. In 2023 zijn 15 workshops Door de ogen van de klant uitgevoerd.

Workshop Leidinggeven

Deze workshop is gericht op bewustwording van eigen gedrag/rol binnen het thema leidinggeven. De workshop wordt opgevolgd door een individueel gesprek waarin specifieke ontwikkelpunten over leidinggeven verder worden onderzocht en waarin wordt gekeken welke vervolgstap een leidinggevende kan maken. In 2023 is de workshop zes keer uitgevoerd door de OOMT-coaches, vaak gekoppeld aan coaching.

Workshop Samenwerken en communiceren

Het bevorderen van een prettige werkomgeving, door goed leren communiceren en samenwerken, is een belangrijke invalshoek om betere resultaten te behalen binnen het bedrijf. Deze workshop biedt teams of afdelingen handvatten om met elkaar heldere samenwerkingsafspraken te maken. Voor de individuele werkende is deze workshop een stimulans om de eigen ontwikkelpunten gericht op de samenwerking en communicatie in kaart te brengen. De workshop wordt uitgevoerd in samenwerking met de OOMT-coaches. Regelmatig werd er bij een vervolgstap gebruik gemaakt van de dienstverlening coaching om de individuele ontwikkelpunten verder vorm te kunnen gaan geven.

Programma veerkracht voor 100+ bedrijven

Met het wetenschappelijk onderbouwde programma Veerkracht biedt OOMT voor de bedrijven in de branche met meer dan 100 medewerkers (zogenaamde 100+) een helder beeld van de kansen en risico’s als het gaat om veerkracht. Commitment van de directie is essentieel om met dit programma impact te kunnen maken. Redenen van werkgevers om gebruik te maken van het programma Veerkracht zijn: terugdringen van ziekteverzuim, verloop van vooral jonge werkenden terug te dringen, vraagstukken op gebied van leiderschap en binden en boeien van medewerkers. In 2023 hebben zes bedrijven gebruik gemaakt van dit programma. Dit waren bedrijven in de deelbranches personenauto, truck en tweewielers. Het programma biedt niet alleen oplossingen om de veerkracht op organisatieniveau te vergroten. De kracht van het programma is dat er zowel op organisatieniveau een risicoanalyse wordt gemaakt vanuit het werkgeverperspectief, als een analyse vanuit het werknemersperspectief. Vervolgens worden op basis van deze analyse aanbevelingen richting het bedrijf gedaan hoe op de thema’s leiderschap, beleid en communicatie verbeterd kan worden. Doordat in het programma ook de mogelijkheid wordt geboden om op individueel niveau een terugkoppeling te geven over de resultaten, vindt er regelmatig doorverwijzing plaats naar OOMT-coaching, huisarts/fysio (in het kader van gezonder werken) of job-coaching.

Het programma Veerkracht heeft het afgelopen jaar een positieve ontwikkeling doorgemaakt. De olievlekwerking strategie doet zijn werk, het begint rond te zingen in de branche. De positieve resultaten van de voorgaande twee jaren beginnen vruchten af te werpen bij die bedrijven die al eerder belangstelling hadden getoond. De rol van de adviseurs is hierbij cruciaal. Eind 2023 waren er 30 bedrijven die serieuze interesse tonen voor het programma Veerkracht voor het komende jaar.

Uitspraken van deelnemers

“Ik zie mensen weer lachen.”
“Bij ons draait het niet alleen om geld verdienen, maar ook om plezier hebben met elkaar.”

Samenwerking op aantrekkelijk werkgeverschap met relevante stakeholders

OOMT richt zich met haar dienstverlening op bewustwording en eerste activatie rond duurzame inzetbaarheid. Waar gewenst en nodig verwijzen we door naar partijen die andere soorten dienstverlening bieden of sluit OOMT aan bij initiatieven die aantrekkelijk werkgeverschap vergroten.

Samenwerking met BOVAG en Innovam

Het doel van een nauwe samenwerking tussen BOVAG, Innovam en OOMT is om elkaar in het werkveld op gebied van werkgeverschap makkelijker te kunnen vinden of naar elkaar door te verwijzen. We doen dit vanuit ieders rol en kernactiviteit. Op deze manier kunnen we de branche nog beter van dienst zijn.

In het 2023 zijn er in dit kader verschillende activiteiten uitgevoerd waaronder een landelijk event voor de buitendiensten van de genoemde partijen. Deze bijeenkomst werd als zeer nuttig en waardevol ervaren. Daarnaast zijn er andere initiatieven gestart zoals regionale bijeenkomsten, inzet van verschillende communicatiemiddelen zoals webinars, introductiekaart nieuwe medewerkers en nieuwsbrieven. De resultaten daarvan zijn wisselend succesvol. In het najaar is met de partijen onderzocht of we nog steeds op koers liggen rondom de doelstelling van de samenwerking of dat er aanpassingen nodig zijn om deze koers bij te stellen om de samenwerking weer nieuwe impuls te geven. In 2024 wordt hier een concreet vervolg aan gegeven.

Female impact

In het najaar van 2023 organiseerde OOMT in samenwerking met Wij Techniek, OOC en OOM Female Impact, dé bijeenkomst voor vrouwelijke ondernemers/leidinggevenden in de techniek die impact willen maken. De dag werd vormgegeven met een inspirerende dagvoorzitter, interessante workshops en voldoende netwerkmogelijkheden. Het aantal deelnemers vanuit onze branche was dit jaar meer dan het dubbele dan het jaar ervoor, namelijk 34 (van de 100 deelnemers in totaal) tegenover ongeveer 15 in het jaar eerder.

De krapte op de arbeidsmarkt en de relatief hoge uitstroom van jongeren in onze branche maakt het noodzakelijk om nieuw talent beter aan onze branche te binden. Ook hiervoor voerde OOMT diverse activiteiten en projecten uit en ontwikkelde in 2023 nieuwe dienstverlening binnen deze route. Hiermee wilde OOMT bijdragen aan een realistisch en actueel beroepsbeeld en aan goede begeleiding van instromende jongeren. Dit had niet alleen betrekking op het vergroten van de technische vaardigheden van de nieuwe werkenden, maar ook op het versterken van de rol van de leermeester en ondersteuning in de driehoek student-leerbedrijf-school. OOMT ondersteunde in deze route ook initiatieven die belangrijk zijn voor de kwaliteit van degenen die in de branche komen werken. Denk daarbij aan goede examinering of het oefenen van vaardigheden die in de beroepspraktijk niet (vaak) voorkomen (via Regionale Praktijk Trainingen).

Highlights en cijfers

Afronding van het verdiepende onderzoek van Youngworks naar het binden van jong talent. De belangrijkste kansen zijn:

  1. Verander je manier van denken: zie jongeren als een kans
  2. Verbeter de samenwerking tussen bedrijven, scholen en jongeren
  3. Verbeter de communicatie en samenwerking tussen jou en je jongere medewerker

Start van nieuwe dienstverlening: BBL-advies OOMT. In een pilot zijn twee BBL-adviseurs gestart met het begeleiden van leerbedrijven om de driehoek student – leerbedrijf – onderwijs te versterken.

Vormgeving van de communicatie richting jongeren met de sites Passion for Power (vmbo-leerlingen) en Vooruitkijkers (BBL-studenten) en de bijbehorende social media-campagnes.

Formule 1 actie voor leermeesters en hun studenten waarbij de winnende koppels gezamenlijk met een bus naar de F1 in België zijn geweest.

Bijdragen aan de kosten van circa 9.000 mbo-praktijkexamens.

Opstart van een nieuwsbrief voor het onderwijs.

Anders gegaan dan gedacht

Er is een beroepscompetentieprofiel fietstechniek opgesteld om input te geven voor een nieuw kwalificatiedossier. Deze activiteit was vooraf niet voorzien. Dit verzoek kwam vanuit SBB.

De Samen-Beter-Meter is veel vaker ingezet om duo’s in bedrijven te ondersteunen in hun samenwerking (54 keer).

Er zijn in 2023 minder deelnemers aan Regionale Praktijk Trainingen (RPT) geweest dan verwacht: in totaal heeft OOMT 2.552 dagen gesubsidieerd tegenover een aanvraag van ruim 6.000 dagen. In 2022 zijn er 2.413 RPT-dagen gesubsidieerd.

Focuspunten 2023

In 2023 is binnen route 3 ingezet op drie focuspunten:

  • Het delen van realistische, actuele informatie over het werk, waardoor bewuste keuzes kunnen worden gemaakt.
  • Begeleiding van instromende jongeren in de technische vaardigheden, door zowel tijdens hun studie te begeleiden en extra training aan te bieden, en de kwaliteitsnorm voor studenten te ondersteunen.
  • Het bevorderen van kennis over werken in de mobiliteitsbranche, om te ondersteunen bij het leren werken.

Hieronder volgt een overzicht van de verschillende dienstverlening en activiteiten die in 2023 zijn uitgevoerd.

Onderzoek Youngworks

Als vervolg op een onderzoek in 2021 heeft Youngworks zich verdiept in de kansen en uitdagingen voor de mobiliteitsbranche om jong talent te binden. Samen met werkgevers streven we ernaar dat de branche aantrekkelijker wordt voor jong talent om in te (blijven) werken. Youngworks sprak hierover met experts, jongeren, eigenaren/managers van bedrijven, leermeesters en onderwijsprofessionals. Voornamelijk in de auto- en tweewielerbranche.

“Het is echt twee voor twaalf. Er moet snel iets veranderen want onze gasten kunnen in de huidige arbeidsmarkt overal aan de slag. Dat wordt de komende jaren alleen maar erger. Op dit moment wijst iedereen met het vingertje naar elkaar en is er weinig actie: ‘Het ligt aan de jeugd van tegenwoordig, het ligt aan het ROC, het ligt aan de grote bedrijven die jongeren wegkapen’. Maar uiteindelijk zijn wij als branche wel mooi de pineut als we de nieuwe generatie niet goed opleiden. Dus we moeten ook naar onszelf kijken, investeren in de toekomst en echt aan de bak.
Eigenaar van universele autogarage

De kansen die hieruit naar voren kwamen, zijn:

  1. Verander de manier van denken: zie jongeren als een kans.
    Er zijn grote verschillen zichtbaar tussen bedrijven in hun benadering. De aarzeling die we zien om te investeren in jongeren, en dan vooral onervaren BBL-studenten, komt voort uit een algemene kritische houding ten opzichte van de huidige generatie. Die wordt versterkt door een hang naar vroeger. Voor de toekomst van de branche is het belangrijk dat er anders wordt gedacht. Om jongere medewerkers te behouden en te zorgen dat ze loyaal zijn, moeten de sfeer en omstandigheden op het werk verbeteren. Jongeren veranderen niet uit zichzelf.
  2. Verbeter de samenwerking tussen bedrijven, scholen en jongeren.
    Bij een BBL-opleiding zijn er drie belangrijke partijen die ervoor zorgen dat jongeren zich kunnen ontwikkelen: de jongere zelf, het bedrijf en de opleiding. Er is nog veel ruimte voor verbetering in de samenwerking en iedereen heeft daar een eigen rol in. Onder andere het begeleiden van jongeren in leerbedrijven kan worden versterkt.
  3. Verbeter de communicatie en samenwerking tussen leidinggevende en de jonge medewerker.
    Zowel leidinggevenden als jongeren hebben behoefte aan verbetering van de samenwerking en communicatie tussen hen. Dit geldt vooral voor het matchen van jongeren met een bedrijf, het inwerken van jongeren en gesprekken over functioneren en ontwikkeling.

De resultaten zijn vertaald in een korte samenvatting die handvatten geeft voor leerbedrijven. Deze samenvatting wordt toegevoegd aan de nieuwe Kennisbank op de website van OOMT.

Start BBL-advies OOMT

In oktober 2023 is OOMT gestart met een pilot BBL-advies: twee BBL-adviseurs voerden gesprekken met leerbedrijven om studenten zo goed mogelijk te begeleiden en daarmee hun vakbekwaamheid te versterken. Daarnaast hebben de BBL-adviseurs een bemiddelende of verwijzende rol gekregen bij het tot stand brengen van een goede match tussen bedrijven en BBL-studenten. De BBL-adviseur heeft daarbij ook contact met onderwijsinstellingen in de regio en andere partijen die leerbedrijven ondersteunen, zoals SBB (Samenwerkingsorganisatie Beroepsonderwijs Bedrijfsleven) en daarnaast binnen OOMT zelf (coaches en adviseurs werkgeverschap).

De BBL-adviseur, onderdeel van de buitendienst, heeft drie belangrijke taken:

  1. De adviseur richt zich op de rol en verantwoordelijkheid van leerbedrijven in het beroepsonderwijs, met als doel leerbedrijven te ondersteunen in hun rol als opleider voor de jonge medewerkers.
  2. Werken aan het professionaliseren van leermeesterschap, met de overtuiging dat de kwaliteit van het opleidingstraject van de individuele student in het leerbedrijf sterk afhangt van een positief leerklimaat en de instructie die nieuwe werkenden ontvangen van hun leermeesters.
  3. Bijdragen aan goede onboarding, gesprekscycli en ontwikkelplannen om daarmee nieuwe werkenden effectief in te zetten en daarmee bij te dragen aan hun vakmanschap.

In de pilot zijn we van start gegaan met het vormgeven van deze functie, het toetsen van de behoeften in de branche en het daadwerkelijk opstarten van BBL-Adviestrajecten.

Leermeestertrainingen

OOMT stimuleerde in 2023 het volgen van leermeestertrainingen bij Innovam. Er zijn twee trainingen mogelijk; leermeester worden en leermeester zijn (effectiever begeleiden). De belangrijkste deelbranches die worden bediend zijn personenauto, truck en tweewieler. De tweewieler-trainingen vinden plaats vanuit de Tweewieler Academy.

In 2023 heeft OOMT bijgedragen aan:

  • 42 trainingsdagen voor de deelbranche tweewieler
  • 606 dagen voor de training leermeester worden – werkplaats
  • 26 dagen voor de training leermeester worden – management en sales
  • 50 dagen voor de training leermeester zijn.

Generatiemanagement

Met de workshop Generatiehelden en de Samen-Beter-Meter heeft OOMT bijgedragen aan de samenwerking tussen generaties in de branche.

Workshop Generatiehelden

De workshop Generatiehelden biedt een inspirerende en veilige manier om de onderlinge samenwerking in teams/afdeling onder de loep te nemen en het uitwisselen van praktische tips om deze te verbeteren. In deze workshop gaat het team met acteurs aan de slag met het thema ‘Generaties op de werkvloer’. Het team krijgt inzicht in de verschillen tussen generaties en zet stappen om de onderlinge samenwerking te verbeteren. In 2023 is de workshop zeven keer ingezet.

De Samen-Beter-Meter

Om de onderlinge samenwerking tussen collega’s vanuit verschillende leeftijdscategorieën te verbeteren, heeft OOMT in samenwerking met L&D Support de Samen-Beter-Meter ontwikkeld. Deze kan onder andere ingezet worden om elkaar beter te leren begrijpen, mogelijke onderlinge irritaties te voorkomen of om leerling-leermeester trajecten een positieve impuls te geven. In 2023 is de Samen-Beter-Meter 54 keer ingezet.

Regionale Praktijk Trainingen (RPT)

Bestaande RPT-dagen

Binnen de BBL-opleidingen voor de mobiliteitsbranche vormt de beroepspraktijkvorming een belangrijk gedeelte. Een goede invulling hiervan binnen de leerbedrijven is daarom van groot belang. Als niet alle kennis en vaardigheden die terugkomen in het examen binnen het leerbedrijf kunnen worden geleerd, dan bieden centraal georganiseerde praktijktrainingen een mogelijkheid om deze op een andere manier op te doen. OOMT stimuleerde in 2023 de Regionale Praktijk Trainingen (RPT) van Innovam, voor de deelbranches personenauto, tweewieler en truck, met het volgende aantal dagen:

  • Tweewielerbranche niveau 2: 263 dagen
  • Tweewielerbranche niveau 3: 22 dagen
  • Tweewielerbranche zij-instroom: 632 dagen
  • Personenauto’s: 1.055 dagen
  • Truck: 580 dagen

De hoogte van de OOMT-bijdrage is afhankelijk van het opleidingsniveau waarvoor de RPT-dag wordt ingezet. Bij lagere niveaus zijn werkgevers minder geneigd om hun student een trainingsdag aan te bieden, waardoor de bijdrage daar hoger is.

Pilot RPT-interventie

In verschillende deelbranches is een pilot gedaan met een RPT-interventie; een programma van zes RPT-dagen naar keuze, waarvan OOMT 3 dagen volledig heeft bekostigd. Dit programma was bedoeld voor eerstejaars studenten, om hun inzetbaarheid in het eerste jaar te vergroten. In 2023 bleek de interventie nog vrij lastig in te zetten, omdat werkgevers ondanks de OOMT-bijdrage niet snel geneigd zijn om een relatief nieuwe student een trainingsprogramma aan te bieden. Daarom wordt in het resterende gedeelte van het collegejaar 2023-2024 geprobeerd dit programma verder in te zetten. De studenten zijn dan een aantal maanden in dienst bij het leerbedrijf.

TWA Zij-instroom

Voor mensen die van buiten de branche fietstechnicus willen worden, biedt de Tweewieler Academy (TWA) de mogelijkheid het diploma Branchemedewerker Basis Fietstechniek (BMB) te behalen. Vaak zijn mensen in een uitkeringspositie geïnteresseerd om hieraan deel te nemen. De inhoud van het programma wordt vormgegeven aan de hand van reguliere RPT-dagen. Er zijn in totaal 632 opleidingsdagen verzorgd, zoals hiervoor in het overzicht aangegeven.

Interventie RPT voor leermeesters tweewielerbranche

Voor de tweewielerbranche is er bij de start van het nieuwe schooljaar 2023-2024 een interventie RPT ingezet voor leermeesters. In de aantallen was zichtbaar dat de RPT-dagen achterbleven op begroting, vanuit de aanname dat leermeesters soms zelf niet over de juiste, actuele kennis beschikken. Omdat OOMT wilde inzetten op goed leermeesterschap, zijn leermeesters uitgenodigd om zowel deel te nemen aan de technische RPT-training als aan een aanvullende didactische module. In het laatste kwartaal van 2023 zijn 50 leermeesters hiervoor benaderd en hebben 35 leermeesters zich hiervoor aangemeld.

Sterk Techniek Onderwijs (STO)

In 2019 is OOMT een samenwerking aangegaan met 11 regio’s Sterk Techniekonderwijs (STO) voor een periode van drie jaar (2021 t/m 2023). Door de cofinanciering zijn vmbo-scholen in staat hun leerlingen een breder beeld van techniek te geven. OOMT krijgt via de samenwerking met STO meer inzicht in vraagstukken die spelen binnen het voorbereidend beroepsonderwijs. In 2023 hebben zeven regio’s een subsidieaanvraag ingediend, waarvan zes regio’s ook daadwerkelijk een factuur hebben ingediend. De scholen investeerden met de bijdrage van OOMT in nieuwe technieklokalen, nieuw lesmateriaal, gastcolleges en extra materiaal zoals gereedschappen.

TruckAcademy

De TruckAcademy (TA) is een samenwerking tussen onderwijsinstellingen en leerbedrijven om top onderwijs aan te bieden in de deelbranche truck. Aan de TA zijn met name dealerbedrijven verbonden, maar daar is beweging in. De TA is er zowel voor BOL- als BBL-studenten.

OOMT ondersteunde in 2023 bij de negen regionale TruckAcademies die er in Nederland zijn. Dit doen we onder andere door het aanbieden van een toolkit. Daarnaast hebben we landelijk de TA ondersteund door bijvoorbeeld aanpassingen van de website, landelijke co√∂rdinatie van de regio’s en het maken van toekomstplannen.

In 2023 is een nieuwe website gebouwd, die in 2024 gelanceerd wordt. Het dashboard dat door OOMT is opgesteld over het functioneren van de verschillende regio’s liet in 2023 verschillen tussen regio’s zien. Zowel de vertegenwoordiging van het onderwijs als het bedrijfsleven (b)lijkt effect te hebben op de scores. Er is gescoord op vier criteria:

  • jaarplan (jaarkalender, communicatieplan, voorlichting & werving, convenant)
  • kwaliteit (bijscholing didactiek, docentenstages, truckimporteurs trainingen, gastlessen en aanvullend programma)
  • studenten (studentoverzicht, afstemming over het leerjaar) en
  • overleg (stuurgroep overleg tussen opleidingsmanagers en aftersales managers).

Het dashboard liet zien dat het grootste verbeterpunt zit op het thema ‘kwaliteit’. Te denken valt aan het meer laten deelnemen van docenten aan landelijk georganiseerde trainingen vanuit de importeurs en het uitvoeren van docentenstages. Vanuit het bedrijfsleven gaat het bijvoorbeeld om het uitvoeren van gastlessen op school door de participerende bedrijven in de regio.

On Stage

Met het project On Stage draagt OOMT meerjarig bij aan het maken van bewuste keuzes door vmbo-leerlingen. On Stage loopt per collegejaar. In 2022-2023:

  • hebben zo’n 18.000 jongeren deelgenomen
  • waren er 18 beroepenfeesten
  • zijn er twee nieuwe regio’s bevestigd voor het schooljaar 2023-2024
  • was de belangrijkste reden voor beroepsbeoefenaren om mee te doen: “ik vind investeren in goede beroepskeuze van vmbo-leerlingen belangrijk (81%)”.

Mbo-praktijkexamens

OOMT droeg ook in 2023 bij aan de praktijkexamens van mbo-studenten. Voor iedere student die slaagt voor zijn mbo-praktijkexamen ontving het ROC in 2023 evenals voorgaande jaren een stimuleringsbedrag van OOMT voor ongeveer 70% van de examenkosten. De examinering vindt plaats bij IBKI.

Er zijn in totaal 84 verschillende soorten examens gesubsidieerd, waarvan de meeste personenauto’s. OOMT heeft in 2023 bijgedragen aan de kosten van circa 9.000 mbo-praktijkexamens. Vier scholen hebben samen 35% van het totaal aantal gesubsidieerde examens afgenomen.

Uit de slagingspercentages over het collegejaar 2022-2023 bleek dat de slagingspercentages over de oude examens (type HKS) soms wat lager waren dan van de huidige examens voor dezelfde stof. Dat komt doordat binnen HKS twee delen in één examen zaten. Dit is nu losgetrokken naar twee aparte examens. Daarnaast waren de slagingspercentages voor de diagnose examens gemiddeld wat lager.

In 2023 stond veilig en gezond werken wederom hoog op de agenda. Een gloednieuwe arbocatalogus werd geïntroduceerd, met als kern drie nieuwe online checks voor de arbothema’s lichamelijke belasting, machineveiligheid en DME. Met het beantwoorden van de vragen in de checks genereren bedrijven een concreet actieplan op maat.

Een grote communicatiecampagne richtte zich op het belang van een RI&E (Risico Inventarisatie & Evaluatie). Opmerkelijk is dat het aantal accounts van de branche-RI&E in 2023 is verdubbeld. De workshops over de branche-RI&E blijven zeer populair. Het onderwerp stond ook het gehele jaar in de top-5 van meest bekeken pagina’s op de OOMT-website. Dit resulteerde in aanzienlijk meer hulpvragen aan de Servicedesk. De inspanningen rondom dit onderwerp hebben duidelijk hun vruchten afgeworpen.

Gelijktijdig is er hard gewerkt aan nieuwe arbocatalogi, die in 2024 worden uitgebracht. Deze catalogi richten zich op gevaarlijke stoffen, explosieveiligheid en werkstress. Het voorsorteren op deze nieuwe ontwikkelingen zorgde voor een positieve vooruitblik op het gebied van veilig en gezond werken in de komende jaren.

Highlights en cijfers

Optimaliseren branche-RI&E

De vragenlijsten zijn inhoudelijk geactualiseerd, vereenvoudigd en onderling geharmoniseerd. Alle acht vragenlijsten van de deelbranches zijn t/m 20-07-2026 branche-erkend.

Er zijn 1.047 accounts bijgekomen, dat is bijna een verdubbeling ten opzichte van 2022.

Er zijn zeven workshops RI&E in een halve dag verzorgd voor 48 deelnemers. Er is één interne workshop RI&E voor grote bedrijven verzorgd.

Met een OOMT-on-the-road-actie zijn ruim 1.800 bedrijven bezocht en geïnformeerd over de RI&E en de arbocatalogus.

De Servicedesk werd veel benaderd met vragen over veilig en gezond werken, met name over de branche-RI&E.

Actualiseren Arbocatalogus

Er zijn drie arbocatalogi vernieuwd en goedgekeurd door de Nederlandse Arbeidsinspectie: lichamelijke belasting, machineveiligheid en dieselmotoremissie (DME).

Deze arbocatalogi zijn in de vorm van praktische digitale checks aangeboden, voorzien van ondersteunende hulpmiddelen.

Het gehele OOMT-aanbod van deze route is opgenomen in een nieuwe omgeving: oomt.nl/arbo.

Vanaf 8 oktober heeft de website in 17.062 weergaves gehad van 3.794 bezoekers.

De Check DME is 74 keer gestart, de Check Lichamelijke belasting 149 keer en de Check Machineveiligheid 109 keer.

Er is onderzoek gedaan naar psychosociale arbeidsbelasting in de branche, die mede als basis dient voor de in 2024 te lanceren arbocatalogus.

Trainingen voor preventiemedewerkers

Er zijn zeven basistrainingen verzorgd voor 88 deelnemers. Er is één training voor gevorderden georganiseerd.

Werken aan individuele gezondheid

De doelstelling van 250 GezondheidsChecks is behaald.

Focus op jonge werkenden en veilig werken

Er zijn speciale pakketten voor leerbedrijven ontwikkeld over veilig en gezond werken voor leerlingen. Er zijn 152 pakketten verstuurd.

Verstevigen ondersteuning vragen vanuit de branche

Er zijn gemiddeld 10 vragen per maand binnengekomen en beantwoord.

Anders gegaan dan gedacht

De concept-arbocatalogus Explosieveiligheid is ontwikkeld, maar in de huidige vorm afgekeurd door de Nederlandse Arbeidsinspectie.

De website ‘Check je remmenreiniger’ is sinds augustus offline. Het doorvoeren van een aantal noodzakelijke wijzigingen neemt meer tijd dan verwacht.

Voor het thema ‘elektrificatie’ is een inventarisatie gedaan van veilig en gezond werken aan elektrische fietsen- en scooters. De bestaande arbocatalogus EV wordt vernieuwd zodra de nieuwe NEN-norm gepubliceerd wordt.

Ondanks meerdere acties om het onder de aandacht te brengen, zijn de ‘Zeg nee tegen DME-pakketten’ niet aangevraagd.

De arbocatalogus pechhulp is nog niet geactualiseerd, aangezien we in afwachting zijn van de update van de Richtlijn eerste veiligheidsmaatregelen bij incidenten (REVI) door Rijkswaterstaat.

De veilige werkwijzen voor 6 productgroepen (gevaarlijke stoffen) zijn opgeleverd, maar nog niet gepubliceerd. Deze moeten eerst worden goedgekeurd door de Nederlandse Arbeidsinspectie. In afwachting van de veilige werkwijzen is er wel een handreiking geschreven over het aanpakken van dit thema, inclusief een model-register. Dit wordt in 2024 gepubliceerd op oomt.nl/arbo.

Focuspunten 2023

Veilig en gezond werken vormt de basis in organisaties voor individuen om het werk met plezier en productief te kunnen uitvoeren, nu en in de toekomst. Om duurzaam inzetbaar te blijven is het belangrijk dat individuen veilig en gezond werken. Dit betekent dat individuen enerzijds moeten beschikken over voldoende geestelijke en lichamelijke fitheid en anderzijds een veilige en gezonde werkomgeving moeten hebben. Binnen de route veilig en gezond werken is ingezet op de volgende focuspunten:

  • het bevorderen van een veilige werkplek. Hiermee ondersteunen we de branche om invulling te geven aan de doelvoorschriften in de wet- en regelgeving voor Arbo. Daarnaast bevordert het aantrekkelijk werkgeverschap.
  • het stimuleren van gezonder werken. Individuen kunnen hierdoor een betere balans creëren tussen werkbelasting en (verminderde) belastbaarheid.

RI&E en arbocatalogus

De RI&E en de arbocatalogus zijn de belangrijkste instrumenten die bijdragen aan het bieden van een veilige en gezonde werkplek. Alle vragenlijsten van de RI&E zijn in 2023 inhoudelijk geactualiseerd, vereenvoudigd en onderling geharmoniseerd. Er is intensief overleg geweest met de aanbieder van de branche RI&E om het systeem nog gebruiksvriendelijker te maken en de beschikbare data beter inzichtelijk te krijgen. Voor grotere bedrijven met meerdere vestigingen hebben we een systematiek ontwikkeld waarmee zij meer grip hebben gekregen op de stand van zaken in de vestigingen.

De workshops over het gebruik van de branche-RI&E worden zeer gewaardeerd. Er is een speciale campagne ontwikkeld over het belang van een RI&E die met een OOMT-on-the-road actie naar de bedrijven gebracht is. Het aantal accounts van de branche-RI&E is bijna verdubbeld. De Servicedesk wordt goed gevonden voor vragen over veilig en gezond werken en dan met name over de branche-RI&E.

Er zijn drie arbocatalogi geactualiseerd: lichamelijke belasting, machineveiligheid en dieselmotorenemissie (DME). De arbocatalogi worden aangeboden in de vorm van online checks, waarmee bedrijven laagdrempelig kunnen toetsen of zij voldoen aan de arbocatalogus. Als dat niet het geval is, levert het systeem een plan van aanpak met oplossingen. Deze drie online checks zijn, samen met de bestaande arbocatalogi, gepubliceerd op een nieuwe en veel toegankelijkere omgeving: oomt.nl/arbo.

De oplevering van de nieuwe arbocatalogi voor werkstress, gevaarlijke stoffen, explosieveiligheid, pechhulp en elektrificatie zijn voorbereid en worden afgerond in 2024:

Aandacht voor belangrijke thema’s in de branche: elektrificatie, gevaarlijke stoffen inclusief Dieselmotoremissie (DME) en psychosociale arbeidsbelasting (PSA)

Elektrificatie

Elektrificatie van voertuigen in de branche gaat enorm snel. De hoge spanningen die daarbij toegepast worden, leveren een veiligheidsrisico op voor werkenden. De branchenorm EV levert voor personenauto’s en trucks al een veilige werkwijze. Maar de elektrificatie heeft steeds breder impact, bijvoorbeeld voor andere deelbranches en andere werkzaamheden. Naast de branche-brede certificering van werkenden is er geïnventariseerd wat elektrificatie betekent voor veilig en gezond werken in de fietsen- en scooterbranche. Het actualiseren van de bestaande arbocatalogus EV is in afwachting van de nieuwe NEN-norm.

Gevaarlijke stoffen inclusief DME

Om gezond te kunnen werken moeten werkgevers en werkenden zich bewust zijn van de risico’s en is het belangrijk dat zij weten hoe zij met gevaarlijke stoffen moeten omgaan. De arbocatalogus DME is vernieuwd en wordt aangeboden in de vorm van een online check. Ondanks meerdere acties om het onder de aandacht te brengen, zijn de ‘Zeg nee tegen DME-pakketten’ niet aangevraagd.

Ten tweede zijn er in het kader van CMR-stoffen veilige werkwijzen opgeleverd. CMR-stoffen zijn stoffen die kankerverwekkend kunnen zijn, effect kunnen hebben op erfelijkheid of schadelijk kunnen zijn voor voortplanting of nageslacht. Voor 6 veel voorkomende productgroepen in de branche zijn veilige werkwijzen ontwikkeld en opgeleverd. Deze worden in 2024 voorgelegd aan de Nederlandse Arbeidsinspectie. Hierbij bieden we de branche praktische hulpmiddelen om veiliger te werken met gevaarlijke stoffen, zoals een handreiking over het aanpakken van dit thema, inclusief een model-register.

De website ‘Check je remmenreiniger’ is sinds augustus offline. Het doorvoeren van een aantal noodzakelijke wijzigingen neemt meer tijd dan verwacht.

Psychosociale arbeidsbelasting (PSA)

Onder psychosociale arbeidsbelasting (PSA) vallen de onderwerpen werkdruk, pesten, discriminatie, intimidatie en agressie. PSA is een belangrijke oorzaak van (werkgerelateerd) verzuim in de branche. Er is onderzoek gedaan naar werkdruk en discriminatie in de branche. De resultaten daarvan zijn gebruikt voor de actualisatie van de arbocatalogus Werkstress. Deze arbocatalogus zal begin 2024 ter toetsing worden voorgelegd aan de Nederlandse Arbeidsinspectie. Daarnaast heeft OOMT in 2023 voor iedereen in de branche een vertrouwenspersoon beschikbaar gesteld.

Focus op jonge werkenden en veilig werken

Voor studenten en hun leermeester is er een informatiepakket ontwikkeld over hoe veilig en gezond te werken als student/met studenten. Leerbedrijven konden broodtrommels bestellen voor hun studenten met daarin informatie en een leuke quiz via de website. Voor de leermeester is er een overzicht aan het pakket toegevoegd over de rechten en plichten van jonge werkenden/studenten.

Werken aan individuele gezondheid

Uit de eerdere pilot ‘Gezonder werken’ is gebleken dat individuen graag met hun eigen gezondheid aan de slag willen, maar dat zij nog te weinig kennis hebben over het ‘hoe’. Daarom is OOMT doorgegaan met het aanbieden van de gezondheidscheck in combinatie met een gesprek met een OOMT-coach. In 2023 is de doelstelling van 250 gezondheidschecks ruimschoots bereikt. Dat heeft individuen aangezet om na te denken over hun eigen gezondheid en welke mogelijkheden er zijn om die te verbeteren. De combinatie van een gezondheidscheck met een gesprek met een OOMT-coach bleek van toegevoegde waarde. Dit kwam in de evaluaties naar voren.

Verstevigen ondersteuning vragen vanuit de branche

In 2023 is gestart met tweedelijnsondersteuning, om de vragen te beantwoorden die te ver voerden voor de OOMT Servicedesk. Er zijn op deze manier zo’n 10 vragen per maand binnengekomen via de Servicedesk. In 2024 wordt nagegaan op welke wijze dit verder wordt vormgegeven.

Samenwerking met strategische partners

OOMT heeft goede ervaringen opgedaan met samenwerking tussen de arbo-commissies van de Motorvoertuigen- en Tweewielerbranche-, schade/carrosserie- en banden-/wielenbranche. Een aantal thema’s speelt in alle branches op dezelfde manier. Door de samenwerking kunnen we efficiënter werken en van elkaars kennis en ervaring profiteren. De aanpak van de gezamenlijke thema’s sluit op elkaar aan. In 2023 is met name samengewerkt op het gebied van gevaarlijke stoffen en pechhulp. Met de steeds verdergaande vervlechting tussen mobiliteit en schade/carrosserie betekent dit een groot winstpunt voor holdings die beide activiteiten uitvoeren.

De activiteiten van de vier routes vormden een belangrijke basis om te kunnen anticiperen op ontwikkelingen in de branche. Daarmee werd aantrekkelijk werkgeverschap bevorderd en werd gewerkt aan de duurzame inzetbaarheid van werkenden. Om de routes in de brede zin te ondersteunen werden overkoepelend nog een aantal activiteiten vormgegeven.

In 2023 is een aantal OOMT-brede activiteiten uitgevoerd:

  • Met een OOMT-on-the-Road voor de campagne ‘Opladen voor de toekomst’ zijn we bij bijna 1.800 onafhankelijke autobedrijven langsgegaan.
  • Er is een opzet gemaakt voor de Kennisbank: een onderdeel van de OOMT website waarin informatie te vinden is voor werknemers en werkgevers die zich willen verdiepen. OOMT deelt op dit gedeelte kennis uit o.a. onderzoeken en rapportages, voor alle deelbranches.
  • Naast communicatie voor projecten binnen de routes hebben we ook flink ingezet op overkoepelende communicatie. De online activiteiten (website, social media en nieuwsbrieven) laten allemaal mooie groei resultaten zien.

Ontwikkelingen in de sector voorspellen, duiden en vertalen

Eén van de rollen die OOMT heeft als fonds is die van ‘Toekomstverkenner’. We willen de informatie over kenmerken en ontwikkelingen in de branche goed inzetten in onze activiteiten en delen met onze branche. Deze informatie is vertaald naar wat het voor het werk in de branche inhoudt en wat dat vraagt van medewerkers en werkgevers in de brede zin van het woord.

In 2023 hebben we zowel gewerkt aan het structureel ophalen van informatie en kennis als het opzetten van het website gedeelte van OOMT om deze informatie te delen: de Kennisbank. OOMT was aanwezig bij de presentaties en besprekingen van verschillende deelbrancherapporten en heeft een opzet en opmaak voor de Kennisbank gemaakt en een structuur voor de artikelen. De inhoud wordt verder gevuld in 2024 en geïntegreerd met andere communicatie-uitingen.

Overkoepelende communicatie

Communicatie zorgt ervoor dat OOMT werkenden in de branche op de juiste manier bereikt en dat OOMT hen activeert om stappen te zetten in hun ontwikkeling (en daarmee hun duurzame inzetbaarheid). Het is belangrijk dat werkenden de informatie kunnen vinden die ze zoeken en dat ze aangesproken worden op onderwerpen die ze interessant vinden en waar ze behoefte aan hebben. Het is ook belangrijk dat mensen zich herkennen in de communicatie: diversiteit (in gender, achtergrond, sector, beroep) heeft daarom in 2023 meer aandacht gekregen. Communicatie vindt plaats via projecten binnen de routes, maar ook overkoepelend wordt er gecommuniceerd met de diverse doelgroepen. We zijn nog scherper gaan sturen op data die komen uit social media, nieuwsbrieven en online events als webinars.

Nieuwsbrief OOMT

De maandelijkse nieuwsbrieven werden over het algemeen zeer goed gelezen met ‘opens’ van gemiddeld 38%: de benchmark hiervoor is 25%. De nieuwsbrief heeft op dit moment 7750 abonnees, waarvan 2.342 werkgevers/leidinggevenden en 5.408 medewerkers (eind 2022 waren dat er in totaal 7.346). Dat is een stijging van 5% t.o.v. vorig jaar.

In 2023 hebben we verder ingezet op de verrijking van de informatie van de abonnees. Dat betekent dat we steeds vaker uitvragen welke functie mensen hebben, welke leeftijd en in welke deelbranche ze werken. Dat helpt ons steeds gerichter informatie te delen en doelgroepen te voorzien van relevante informatie.

Website

In 2023 had de website ongeveer 5.000 bezoekers per maand. Dat is vergelijkbaar met 2022. (De meest bezochte onderwerpen in 2023 waren: 1. Veilig en gezond werken (www.oomt.nl/arbo) 2. Branche RI&E 3. CAO-nieuws 4. OOMT-coaching 5. Workshops

Webinars

In 2023 zijn er 5 webinars georganiseerd waarbij alle routes een plek hebben gekregen. Hierbij hebben we ons niet alleen gefocust op het werven van live-kijkers, maar ook op het activeren van terugkijkers. Dit heeft ertoe geleid dat de webinars in totaal ongeveer 1500 kijkers hebben getrokken. Dat is 60% meer dan de 5 webinars van vorig jaar.

Advertorials

Ook in 2023 hebben we de banners en interviews in de verschillende externe media meer laten aansluiten op de thema’s die ook op bijvoorbeeld het Boosterplatform behandeld werden. Hierdoor versterkten de verschillende kanalen elkaar.

Social media

In 2023 hebben we vooral op LinkedIn flink geïnvesteerd met interviews en verdiepingen: er was veel interactie en dat leverde ook een flinke stijging van volgers op. In 2023 is ook het YouTube kanaal fors uitgebouwd. De video’s ‘mijn voertuig en ik’, waarin we praten over de passie van het vak, maar ook onderwerpen als duurzame inzetbaarheid en veilig en gezond werken op een speelse manier meenemen, waren populair. De video’s hadden regelmatig tussen de 20.000 en 30.000 kijkers en dat leverde ook weer extra abonnees op voor het YouTube kanaal.

De stand van zaken op 31 december 2023:

LinkedIn:
1868 volgers (stand 1 januari: 1.372, stijging van 35%)
Facebook:
2.239 volgers (stand 1 januari: 2.061, stijging van 9%)
Twitter:
817 volgers (stand is gelijk gebleven)
Instagram:
2.604 volgers (stand 1 januari: 2.060, stijging van 28%)
YouTube:
1.450 abonnees (stand 1 januari: 425 abonnees, stijging van 250%)

Themagerichte communicatie: EV bewustwordingscampagne ‘Opladen voor de toekomst’

We hebben in 2023 diverse doelgroepen en thema’s specifiek onder de aandacht gebracht, waaronder een bewustwordingscampagne over de invloed van elektrificatie op het werk in de deelbranche personenauto’s: Opladen voor de toekomst. De doelgroep van de campagne waren personenautobedrijven, en dan met name de onafhankelijke bedrijven. Dealerbedrijven waren ook van harte welkom om mee te doen aan een experience, maar zijn vaak vanuit het automerk al geïnformeerd en geïnstrueerd bij lancering van nieuwe (elektrische) modellen.

Er zijn voor deze campagne vier virtuele werelden gemaakt die laten zien welke keuzes en mogelijkheden er zijn voor de ontwikkeling van het werk en de werkcontext in de personenautobranche. Het bekijken van deze werelden vindt plaatst in een sessie met een adviseur (individuele experience voor werkgevers) of een adviseur en een coach (team experience). Daardoor geeft het bekijken van de werelden een aanzet voor het gesprek: wat valt op in de werelden, hoe gaat elektrificatie jouw situatie beïnvloeden, wat wil je daarin wel en niet, wat heb je nodig?

Als onderdeel van de communicatiecampagne is in de zomer van 2023 een speciale uitgave van het Booster-magazine gewijd aan de gevolgen van elektrificatie. Booster-magazine is een uitgave van OOMT en wordt breed verspreid onder alle werkenden in de branche. Net als in de rest van de campagne is in het Booster-magazine benadrukt dat OOMT geen voorkeur heeft voor een bepaalde keuze rond elektrificatie. We willen werkgevers en werkenden in de eerste plaats stimuleren om met elkaar in gesprek te gaan, omdat vaak geen ruimte is voor reflectie over de toekomst.

De adviseurs werkgeverschap zijn sinds juni 2023 op pad gegaan, om een VR-experience uit te voeren. Vanaf half september heeft daarnaast een OOMT-on-the-Road plaatsgevonden, waarin een team van hostesses bedrijven heeft bezocht om ze kennis te laten maken met de campagne en de mogelijkheid van een VR-experience (team of individueel). Het animo voor de experiences bleek enorm groot en daarom is de strategie voor aanmelding aangepast: niet meer direct ingeschreven, maar de inschrijving aan het bedrijf zelf gelaten. Dit was nodig om op een redelijke termijn opvolging te kunnen geven aan de vele leads die daaruit volgden. In 2023 konden in de periode tussen september en december in totaal 17 VR- experiences worden uitgevoerd, naast de reguliere taken van de coaches en adviseurs. De rest wordt opgepakt in 2024.