Onderzoek
Mentale gezondheid op het werk
Maart 2025 | RIVM – Monitor Mentale Gezondheid, Landelijke rapportage 2025
Mentale gezondheid heeft grote invloed op hoe mensen functioneren op het werk. Werk kan mentale gezondheid versterken, maar ook klachten verergeren als de omstandigheden niet goed zijn.
1 op de 5 werknemers heeft burn-out klachten
De Monitor Mentale Gezondheid van het RIVM brengt jaarlijks de mentale gezondheid in Nederland in kaart. De editie van 2025 laat een zorgelijk beeld zien. Ongeveer 1 op de 5 werknemers heeft burn-outklachten. Dit is het hoogste percentage ooit gemeten. Tegelijk laat het onderzoek zien dat er duidelijke aanknopingspunten zijn om mentale klachten op het werk te voorkomen en te beperken.
Mentale klachten nemen toe
Het aandeel werknemers met burn-outklachten is gestegen van 13,4% in 2015 naar 20,1% in 2024. Daarnaast ervaart een grote groep werkenden mentale klachten, zoals angst- of depressiegevoelens. Jongere werkenden van 25 tot 34 jaar hebben relatief vaak klachten. Meer dan een kwart van hen heeft burn-outklachten. Dat is zorgelijk, omdat deze groep nog een groot deel van de loopbaan voor zich heeft.
Impact op verzuim en kosten
Mentale problemen hebben grote gevolgen voor zowel medewerkers als bedrijven. Ze zijn een belangrijke oorzaak van langdurig verzuim en arbeidsongeschiktheid. Bij ongeveer 40% van de arbeidsongeschiktheidsuitkeringen spelen mentale problemen een rol. De verzuimkosten door psychosociale arbeidsbelasting bedroegen in 2023 bijna 4,9 miljard euro. Dat is 61% van alle werkgerelateerde verzuimkosten.
Werk kan beschermen én belasten
Werk heeft vaak een positief effect op mentale gezondheid. Het biedt structuur, sociale contacten en zingeving. Maar dat geldt niet automatisch. Factoren zoals hoge werkdruk, eenzaamheid en continue bereikbaarheid vergroten het risico op mentale klachten. Beschermende factoren zijn juist sociale steun, voldoende hersteltijd, een veilige werksfeer en waardering op het werk.
Voorkom uitval door vroeg te signaleren
Een belangrijke aanbeveling is om klachten vroeg te signaleren. Wacht niet tot klachten zijn vastgesteld, maar grijp in bij eerste signalen van stress of overbelasting. Instrumenten zoals een stress-screener of de VierDimensionale KlachtenLijst (4DKL) kunnen daarbij helpen. Ook helpt het om leidinggevenden te trainen in het herkennen en bespreekbaar maken van signalen.
Meer weten? Lees de volledige Monitor Mentale Gezondheid 2025 (opent in nieuw venster) van het RIVM.
Breng mentale belasting in kaart met de RI&E
Psychosociale arbeidsbelasting, zoals werkdruk en stress, is onderdeel van de RI&E. Met de branche-RI&E van OOMT (opent in nieuw venster) krijg je inzicht in deze risico’s en een goede basis voor een plan van aanpak. Zo werk je gericht aan een gezonde en duurzame werkomgeving.